ماشين هاي برداشت



عمليات برداشت به مجموعه اعمالي اطلاق مي گردد که پس از عمليات داشت شروع شده و به خروج محصول از مزرعه خاتمه مي يابد. آنچه محصول خوانده مي شود، در گياهان مختلف متفاوت است. برگ و ساقه يونجه يک محصول است ولي ريشه چغندر قند نيز يک محصول مي باشد. ني شکرها و بلال هاي شيرين هر يک ، محصول به حساب مي آيد. غلاف و دانه هاي نخود، محتوي آن، خوشه هاي گندم و کاه، غده هاي زير زميني ، نيز محصول هستند. به همين سبب ماشين هاي متنوعي براي برداشت محصولات گوناگون و متناسب با نوع م حصول ساخته شده اند. مضافاً که گاهي براي برداشت يک محصول ممکن است از چندين ماشين بهره گرفته شود. يونجه، نمونه خوبي از اين نوع محصول مي باشد. ماشين هاي مختلف برداشت بعضي از محصولات ممکن است سر هم شده و دستگاهي بوجود آمده باشد که چندين عمل را همزمان انجام مي دهد. اين ماشين ها را کمباين مي نامند.


دروگرها :
ماشين هايي هستند که يونجه را درو نموده و در نواري، روي زمين مي ريزند. از نظر اصول کاري بر 3 نوع اند:
1) شانه اي
2) بشقابي
3) شلاقي يا عمودي
ماشين هاي ساقه ساز را اگر عمل درو را نيز انجام دهد مي توان به عنوان نوع چهارم دروگرها به حساب آورد. چنين ماشيني را درو ساقه ساز مي ناميم.


دروگر شانه اي :
اصول کاري آن شبيه قيچي خانگي يعني برشي است. تيغه هاي متحرک در برابر تيغه هاي ثابت حرکت رفت و برگشتي دارند که در هر حرکت رفت و برگشت تعدادي از ساقه ها را مي برد. اين ماشين امروز عموماً به عقب و سمت راست تراکتور و به اتصال 3 نقطه بسته شده تا عرض کار زيادتر شود و ترانش را از محور تواندهي تراکتور بگيرد. انواع دنباله بند آن نيز وجود دارد. در تراکتورهاي دستي ( تيلرها) ، شانه را در جلو و کنار يا در جلو و وسط مي بندند. دروگر شانه اي قديمي تريننوع ماشين براي درو يونجه بوده و هنوز هم کاربرد آن رواج دارد . برشي تميز ارائه مي دهد. تلفات محصول نسبتاً کمي دارد و گر چه قيمت آن بالاست و تنظيمات چندي را مي طلبد ولي بر ساير انواع ارجح است.


تنظيمات :
دروگرهاي شانه اي تنظيمات متعددي به شرح زير دارند که ممکن است در همه آنها يک جا جمع نشده باشند. تنظيم :
1) تمايل نوک انگشتي به طرف زمين يا بالا
2) وزن دروگر روي زمين
3) پشت بند
4) گيره
5) ارتفاع برش
6) کلاچ آزاد کن
7) تطبيق و تقارن خط وسط تيغه برش نسبت به خط وسط انگشتي
8) تطابق (مقدار جلو قرار گرفتن کفش خارجي نسبت به کفش داخلي )
9) سرعت پيشرفت تراکتور
10) ارتفاع اندام اتصال 3 نقطه تا زمين
11) فاصله انتهاي تخته رديف تا زمين


دروگرهاي بشقابي :
اين دروگرها همانند داس، عمل برش را بر اساس ضربه به انجام مي رسانند. عضو اصلي برش يک صفحه گرد است که 2،3،4 تيغه در پيرامون آن نصب شده اند. اتصال تيغه ها لولايي است يعني در برخورد با ما نع به عقب رفته و لذا آسيب نمي بينند. تيغه ها در صورتي قادر به درو محصول هستند که سرعت دوراني (يا خطي) آنها زياد باشد. بدين سبب سرعت دوراني اين تيغه ها 1500rpm و بيشتر است . اين سرعت زياد و مشکل را نسبت به دروگرهاي شانه اي پيش مي آورد، يکي اينکه توان زيادتري لازم دارند و ديگر آنکه با چند برش ساقه، مقداري از محصول را به صورت قطعات بسيار ريز و تقريباً پودري، تلف مي نمايند. به اين دليل اين نوع دروگرها براي محصولاتي چون يونجه توصيه نمي شوند بلکه براي دروگر علف کنار نهرها و مراتع مناسب هستند. مشکل شومي که سرعت زياد تيغه ها پيش مي آورد، سنگ پراني به اطراف است که براي عابرين مي تواند خطر ساز باشد.
بدين سبب روي همه اين دروگرها را با پرده حفاظي مي پوشانند. در هنگام کار، اين پرده پايين افتاده باشد در صورت پارگي آن را بلافاصله تعويض نماييد. اين دروگرها نيز همانند دروگرهاي شانه اي به عقب و معمولآً طرف راست تراکتور بسته مي شود، براي حمل و نقل بايد آنها را جمع نمود. نوع ديگر اين دروگرها داراي استوانه ايست که روي بشقاب سوار شده و دروگر استوانه اي ناميده مي شود. گاهي نام تجاري سيکلومور بر آن مي نهند. تعداد استوانه ها معمولاً دو عدد است. ولي چهار استوانه اي آن هم ساخته شده است. سواي بشقاب هاي با قطر بزرگتر و استوانه ها، هيچ تفاوت ديگري با دروگرهاي بشقابي ندارند. البته چگونگي انتقال حرکت از محور تواندهي به بشقاب کمي متفاوت است. قطر هر بشقاب دروگر استوانه اي به 75 سانتي متر مي رسد در صورتي که در نوع بشقاب از 30 سانتي متر تجاوز نمي نمايد.


تنظيمات :
1) زاويه تمايل بشقاب ها نسبت به زمين
2) ارتفاع بيشتر
3) وزن روي زمين
اين دروگرها نيز داراي کلاچ آزاد کن هستند.


دروگر عمودي يا شلاقي :
از يک استوانه گردنده ترکيب يافته که تيغه هاي سرکج به شکل ما در پيرامون آن به صورت زيگزاگ نصب شده اند. اين ماشن در حال درو، يونجه را قطعه قطعه مي نمايد و فقط در صورتي به کار مي رود که بخواهيم يونجه را سيلو کنيم.



دورگرساقه ها:
دروگر ساقه ماشيني است که نه تنها عمل فرآوري ساقه يعني خرد کردن آن را انجام مي دهد بلکه علوفه را نيز درو مي نمايد. بخش برشي آن ممکن است يک شانه برش يا يک دروگر بشقابي باشد. انواع فاقد دروگر آن نيز وجود دارند که فقط ساقه ساز ناميده مي شوند. ساقه ساز پس از بريدن علوفه با يک ماشين درو معمولاً متعاقب آن روي ؟؟ دروگر حرکت نموده تا ساقه ها را بترکاند. جفت غلتک هاي اين ماشين ها را بر حسب شدت عملي که مي توانند به خرج دهنده به 3 نوع تقسيم مي کنند
1) له کن
2) له - مچاله کن
3) مچاله کن . شدت عمل هر يک به ترتيبي که نامبرده شده است، زياد مي شود. اين ماشين ها فقط چهار تنظيم به شرح زير دارند:
1) فاصله بين غلتک ها
2) ارتفاع برش
3) وزن روي زمين يا تعليق
4) پهناي رديف علوفه


دروگرهاي خودگردان:
دروگرهايي که تاکنون نامبرده شدند، همگي به دنبال تراکتور کشيده مي شوند ولي انواع خودگردان آنها نيز وجود دارند. منظور از خودگردان آن است که موتوري روي ماشين نصب شده است که آن را بي نياز از کشتن تراکتور مي نمايند. اين ماشين ها در چهار نوع زير ديده مي شوند:


الف) دروگر BCS :
دروگري است که در ايتاليا ساخته شده و مارک تجارتي آن BCS مي باشد و به همين نام در ايران معروف است.


ب) رديف کن (windrower) :
دروگر ساقه سازيست که موتور بر آن سوار است.


پ) نوارساز :
اين ماشين دقيقاً شبيه رديف کن است با اين تفاوت که پهناي رديف هاي علوفه به جا مانده آن بيشتر از آن رديف کن مي باشد. در مناطق مرطوب، اين ماشين بهتر از رديف کن عمل مي نمايند.


ت) چمن زن :
اين نيز يک دروگر خود گردانست با اين تفاوت که هدايت آن با دست انجام مي گيرد. دو تيغه روي محور موتور و در زير سرپوش با حرکت دوراني خود، چمن را درو مي نمايد.


جاروها (ريک):
مرحله دوم در سلسله مراتب برداشت يونجه ، خشک و رديف کردن آنست. يونجه بريده شده در تمام سطح مزرعه پخش است. براي خشک شدن آن بر حسب درجه حرارت منطقه بايد دو تا 3 روز در زير آفتاب بماند. اگر يونجه به همان صورت درو شده رها گرددف به زمين چسبيده و جمع آوري بعدي آن با اشکال صورت مي گيرد. از طرفي به سبب خيس ماندن زير نوار علوفه، يونجه هاي اين قسمت مي گندند. بنابراين بايد يونجه را در مدت کوتاهي پس از دو رديف نمود. دو ظيفه مهم جاروکن ها
1) طناب پيچ کردن ساقه ها که ماشين بعدي راحت بتواند رديف ها را بلند کند و به درون خود بکشد
2) کمک به خشک شدن بهتر و سريع محصول و جلوگيري از گنديدگي . جاروها علاوه بر رديف کردن محصول کارهاي ديگري را نيز قادر به انجام هستند که به شرح زيرند:
الف)رديف کردن
ب) جابه جا کردن
پ) چند رديف يک رديف
ت) يک رديف، چند رديف
ث) پخش کردن و هوادادن


جاروها در چهار نوع ساخته مي شوند که عبارتند از :
1) جاروهاي کپه اي
2) جاروهاي خورشيدي
3) جاروهاي نيرويي
4) جاروهاي پخش کن